Neden Bizi Belirsizlik İçinde Bırakan İnsanlara Daha Çok Bağlanıyoruz?

Deniz Beren Kılıçlı
Psikoloji
50 Görüntülenme
Neden Bizi Belirsizlik İçinde Bırakan İnsanlara Daha Çok Bağlanıyoruz?

Neden Bizi Belirsizlik İçinde Bırakan İnsanlara Daha Çok Bağlanıyoruz?

Hiç düşündünüz mü? Bazen bize sevgisini ve ilgisini açıkça gösteren birinden ziyade, ne hissettiğini tam olarak anlayamadığımız, bir yakınlaşıp bir uzaklaşan insanlara daha fazla çekilebiliyoruz. Hatta bu belirsizlik içerisinde kendimizi o kişiyi daha çok düşünürken, davranışlarını anlamlandırmaya çalışırken ve aramızdaki bağı olduğundan daha güçlü hissederken bulabiliyoruz. Peki, gerçekten o kişiye mi bağlanıyoruz, yoksa onunla kurabileceğimiz bağın ihtimaline mi?

Psikolojide bu ilişki dinamiğini açıklamak için kullanılan kavramlardan biri Breadcrumbing, yani ekmek kırıntısı bırakma davranışıdır. Breadcrumbing, bir kişinin karşısındakiyle gerçek ve sürdürülebilir bir yakınlık kurmadan, zaman zaman gösterdiği küçük ilgi ve yakınlıklarla iletişimi devam ettirmesidir. Bir gün oldukça ilgili olan, sizinle uzun uzun konuşan biri, ertesi gün hiçbir açıklama yapmadan uzaklaşabilir. Tam da siz bu uzaklaşmayı kabullenmeye başladığınızda yeniden ortaya çıkabilir. Burada benim özellikle üzerinde durmak istediğim nokta, bu davranışın yalnızca karşı tarafta nasıl ortaya çıktığı değil, bizim neden böyle bir ilişki dinamiğinin içerisinde kalmaya devam edebildiğimiz.

Peki, neden böyle bir ilişki dinamiği bizi bazen daha fazla etkiler? Burada önemli bir psikolojik mekanizmadan bahsetmek istiyorum: Aralıklı pekiştirme. İnsan zihni, bir ödülün ne zaman geleceğini öngöremediğinde o ödüle yönelik beklentisini sürdürebilir. İlişkilerde de benzer bir döngü yaşanabilir. Bazen gelen bir mesaj, beklenmedik bir ilgi ya da küçük bir yakınlık, uzun süredir hissedilen belirsizliğin içerisinde oldukça anlamlı hale gelebilir. Bir süre sonra kişi yalnızca karşısındaki insana değil, ondan yeniden ilgi görebilme ihtimaline de bağlanmaya başlayabilir.

Aslında burada fark etmemiz gereken bir başka nokta daha var. Bazen bir insanı çok düşünüyor olmamız, ona karşı hissettiğimiz yoğunluğu da artırabiliyor. Ne hissettiğini, neden uzaklaştığını, yeniden ne zaman yakınlaşacağını anlamaya çalışırken zihnimizde o kişiye giderek daha fazla yer açabiliyoruz. Bu noktada sevgiyle beklentiyi, yakınlıkla belirsizliği birbirinden ayırmak zorlaşabiliyor.

Özellikle sosyal medyanın hayatımızdaki yeri düşünüldüğünde, bu döngünün ne kadar kolay sürdürülebildiğini görebiliyoruz. Bir hikâyeye verilen yanıt, beğenilen bir fotoğraf ya da günler sonra gelen kısa bir mesaj, bazen yeniden umutlanmak için yeterli olabiliyor. Ancak burada kendimize sormamız gereken önemli bir soru olduğunu düşünüyorum: Gerçekten o insana mı bağlanıyoruz, yoksa bir gün bize istediğimiz yakınlığı göstereceği ihtimaline mi?

Elbette her düzensiz iletişim ya da uzaklaşma davranışı breadcrumbing anlamına gelmez. İnsanların yakınlık kurma biçimleri, duygusal ihtiyaçları ve ilişkiye hazır oluşları birbirinden farklıdır. Ancak belirsizliğin sürekli tekrarlandığı ilişkilerde, kişinin kendi ihtiyaçlarını ve sınırlarını fark etmesinin oldukça kıymetli olduğunu düşünüyorum. Çünkü bazen bizi bir ilişkide tutan şey, yaşadığımız yakınlıktan çok, henüz yaşayamadığımız yakınlığa duyduğumuz özlem olabilir. Ve belki de asıl fark etmemiz gereken şey şudur: Bir insanı sürekli düşünüyor olmamız, onunla gerçekten güvenli ve derin bir bağ kurduğumuz anlamına gelmeyebilir.

Klinik Psikolog Deniz Beren Kılıçlı

Kaynakça

  1. Whitchurch, E. R., Wilson, T. D., & Gilbert, D. T. (2011). “He loves me, he loves me not…”: Uncertainty can increase romantic attraction. Psychological Science, 22(2), 172–175. https://doi.org/10.1177/0956797610393745
  2. Ferster, C. B., & Skinner, B. F. (1957). Schedules of reinforcement. Appleton-Century-Crofts.
  3. Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2016). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change (2nd ed.). Guilford Press.

Psikoloji
Belirsizlik
Baglanma
Kaygi
Kacingan

Categories

Get support on this topic

Browse professionals working on this topic and book an online or in-person session.