Çift ve Aile Danışmanlığı: Online mı Yüz Yüze mi?

 Çift ve aile danışmanlığı yüz yüze gerçekleştirildiğinde genellikle odada birden fazla bireyin bulunmasıyla gerçekleşen bir danışmanlık türüdür. Süreç içerisinde bireylerin birbirleriyle olan iletişim ve ilişki dinamikleri, sözel ve sözel olmayan işaretler, gözlemlenerek iletişime ve çatışmaya yönelik döngüler üzerine çalışılır. Bu noktada çift ve aile danışmanlığının yüz yüze ve online olarak gerçekleşmesinde bazı farklılıklar bulunduğu söylenebilir. Online danışmanlığın yüz yüze danışmanlık kadar etkili olduğuna dair yapılmış pek çok çalışma bulunmaktadır. Araştırmalar etkililik konusunda anlamlı bir farklılıktan söz etmese de ortak bazı noktalar değinmişlerdir.

Uzman ve danışanlar arasında kurulan ilişki ve güven bağının yüz yüze de online olarak da gelişim gösterebildiğini söylemek mümkündür. Bu noktada hem danışanların hem de uzmanın kişisel tercihinin önemli olduğu söylenebilir. Örneğin, bazı danışanlar yüz yüze danışmanlığın uzman ile bağ kurmak için daha iyi bir yol olduğunu hissedebilmektedir. Öte yandan, online danışmanlık zamansal bir esneklik, trafik yoğunluğu, ulaşım sorunları ve maaliyetleri gibi noktaları es geçebilmek ve ihtiyaca hizmet edebilecek çeşitli uzmanlara kolayca erişim sağlanabilmesi açısından oldukça avantajlı olabilmektedir. Bir yandan, uzman olarak bazen aynı oda içerisinde bulunan birden fazla insanın sözel ve sözel olmayan iletişim dinamiklerinin takibi zorlaşabilmektedir, bunun online ortamda gerçekleşmesi de yaşanabilecek teknik aksaklıklarla da sekteye uğrayarak ilişki gözleminin eksiksizce takibini güçleştirebilir. Danışanların yoğun duygular içerisinde kalarak derinleşebilmesi, bir veya birden çok bireyin bu tip duygulara eşliği veya bunlar hakkında konuşabilmesi zorlaşabilmektedir. Özellikle çift danışmanlığında, partnerlerin yan yana olamayışı fiziksel yakınlığı mümkün kılmayacağından iletişimin önemli bir noktasının göz ardı edilmesine ve ilişki içerisinde aktif olarak kullanılabilen bir baş etme/destek mekanizmasının devre dışı kalmasına sebebiyet verebilir. Aynı zamanda, özellikle aile danışmanlığında küçük yaşta çocukların bulunması genellikle çokça etkinlik ve oyun aktivitesi ile seansların gerçekleşmesine işaret eder. Bu da online bir ortamda deneyimlemesi ve çocuk açısından katılımı ve odaklanması daha güç bir süreç olabilir. Benzer bir şeyi çift danışmanlığı için söyleyebilmek de mümkündür. Yüz yüze danışmanlıklarda çiftlerle bedenin daha aktif olarak kullanılabildiği ve deneyimsel aktivitelerin gerçekleştirilmesinin daha olanaklı olduğunu söylemek mümkündür. 

Her iki yöntem de farklı avantajlar sunarken, danışanların ihtiyaçlarına ve durumuna göre uygun bir danışmanlık hizmetine sürdürülebilir şekilde erişimi önemlidir. Bu karar, danışanların uygunlukları ve ihtiyaçlarına yönelik olarak danışmanlığa katılım sağlayacak tüm bireylerle birlikte verilmeli ve danışanların ihtiyaçlarına karşılık verebilen bir uzmanla sürdürülmelidir.

Yazar: Psikolog Cansu Erdoğan