Yoga Türleri: Hangi Yoga Size Uygun? (Rehber)

Yoga yapmaya karar verdiniz ve bir stüdyonun ders programına baktınız: Hatha, Vinyasa, Yin, Ashtanga, Restoratif... İsimlerin çoğu yabancı geliyor ve hangisinin size uygun olduğunu kestirmek zor. "Yeni başlayan biri olarak hangi derse girmeliyim?", "Bu derslerden biri çok mu zorlayıcı?" gibi sorular aklınıza takılıyor olabilir.

Aslında yoga türleri arasındaki farkları anlamak sandığınızdan kolaydır. Türlerin çoğu aynı temelden gelir: bedensel duruşlar (asanalar), nefes çalışmaları ve meditasyon. Farkı yaratan, bu öğelerin ne kadar hızlı, ne kadar yoğun ve hangi amaçla bir araya getirildiğidir.

Bu rehberde en yaygın yoga türlerini, her birinin size ne vaat ettiğini ve kimler için daha uygun olabileceğini özetliyoruz.

1. Yoga türlerini ayıran üç temel soru

Bir yoga dersini anlamak için şu üç soruya bakmak yeterlidir:

• Tempo: Duruşlar arasında akıcı bir geçiş mi var, yoksa her duruşta uzun süre mi kalınıyor?
• Yoğunluk: Ders kaslarınızı güçlendirip terletmeye mi, yoksa bedeninizi gevşetip yavaşlatmaya mı odaklanıyor?
• Yapı: Her derste aynı sıralama mı uygulanıyor, yoksa eğitmen her seferinde farklı bir akış mı kuruyor?

Aşağıdaki türleri bu üç soru üzerinden düşündüğünüzde, size uygun olanı seçmek kolaylaşır.

En yaygın yoga türleri ve öne çıkan özellikleri

2. Hatha Yoga: Temelleri öğrenmek için

"Hatha" aslında fiziksel yoga pratiklerinin genel adıdır. Bugün stüdyolarda "Hatha Yoga" olarak sunulan dersler genellikle daha yavaş tempoludur. Her duruşta birkaç nefes boyunca kalınır, duruşlar arasında açıklama ve dinlenme için zaman ayrılır.

Kimler için uygun? Yogaya yeni başlayanlar, duruşları doğru öğrenmek isteyenler ve sakin bir tempoyu tercih edenler için iyi bir başlangıç noktasıdır.

Planda'da Hatha Yoga eğitmenlerini inceleyebilirsiniz.

3. Vinyasa Yoga: Nefesle akan hareket

Vinyasa, nefesle hareketi birbirine bağlayan akıcı bir yoga türüdür. Her hareket bir nefes alışı ya da verişiyle eşleşir ve duruşlar kesintisiz bir akış içinde birbirine bağlanır. Sıralama genellikle eğitmene göre değişir, bu yüzden her ders biraz farklıdır.

Kimler için uygun? Hareketli bir pratik isteyenler, terlemeyi seven ve yogayı aynı zamanda bir egzersiz olarak görenler için uygundur. Yeni başlıyorsanız, "başlangıç seviyesi" ya da "yavaş akış" olarak tanımlanan Vinyasa derslerini tercih etmeniz faydalı olur.

Planda'da Vinyasa Yoga eğitmenlerini inceleyebilirsiniz.

4. Ashtanga Yoga: Disiplinli ve sabit bir seri

Ashtanga, Vinyasa'ya benzer şekilde nefesle bağlantılı bir akışa sahiptir. Ancak önemli bir farkı vardır: Ashtanga'da duruşlar her derste aynı sırayla uygulanır. Bu sabit seri, pratiği tekrar ettikçe ilerlemenizi takip etmeyi kolaylaştırır.

Kimler için uygun? Düzenli bir yapıdan hoşlananlar ve fiziksel olarak zorlayıcı bir pratiğe hazır olanlar için uygundur. Yoğun olduğu için yeni başlayanların önce temel duruşları öğrenmesi önerilir.

5. Yin Yoga: Yavaşlamak ve derinleşmek

Yin Yoga, çoğunlukla yerde yapılan ve duruşlarda birkaç dakika boyunca kalınan sakin bir pratiktir. Kaslar mümkün olduğunca gevşek bırakılır. Amaç, bedeni zorlamadan, zamanla ve sabırla açılmasına alan tanımaktır.

Kimler için uygun? Hareketli derslere denge arayanlar, esnekliğini nazikçe artırmak isteyenler ve gün içinde yavaşlamaya ihtiyaç duyanlar için uygundur. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak ilk başta zihinsel olarak zorlayıcı gelebilir. Bu da pratiğin bir parçasıdır.

Planda'da Yin Yoga eğitmenlerini inceleyebilirsiniz. Yin Yoga'nın zihinsel tarafını merak ediyorsanız Yin Yoga ile Teslimiyet yazımızı da okuyabilirsiniz.

6. Restoratif Yoga: Desteklenerek dinlenmek

Restoratif Yoga, Yin Yoga'ya benzer şekilde yavaş ve sakindir. Farkı, bedenin minder, blok ve battaniye gibi yardımcı malzemelerle tamamen desteklenmesidir. Duruşlarda germe hissinden çok, rahatlama ve dinlenme hedeflenir.

Kimler için uygun? Yoğun stres dönemlerinden geçenler, derin bir dinlenmeye ihtiyaç duyanlar ve fiziksel olarak zorlayıcı hareketlerden kaçınması gerekenler için iyi bir seçenek olabilir.

7. Çocuk Yogası: Oyunla tanışılan yoga

Çocuk Yogası, yoga duruşlarını ve nefes çalışmalarını çocukların yaşına uygun oyunlar, hikayeler ve hayvan figürleri üzerinden sunar. Amaç kusursuz duruşlar değil, çocuğun bedenini tanıması, dikkatini toplaması ve hareketten keyif almasıdır.

Planda'da Çocuk Yogası eğitmenlerini inceleyebilirsiniz.

8. Sıcak (Hot) Yoga hakkında bir not

Bazı stüdyolar yüksek sıcaklıktaki salonlarda ders verir. Sıcak ortam bazı kişilere esneklik hissi verse de aşırı ısınma ve sıvı kaybı riskini artırır. Kalp-damar rahatsızlığı olanların, hamilelerin ve sıcağa duyarlı kişilerin bu derslerden önce mutlaka hekimlerine danışması gerekir.

9. Hangi yoga türü size uygun? Kısa bir rehber

• Yeni başlıyorum, temelleri öğrenmek istiyorum: Hatha Yoga
• Hareket etmek ve terlemek istiyorum: Vinyasa Yoga
• Düzenli bir yapı ve meydan okuma istiyorum: Ashtanga Yoga
• Yavaşlamak ve esnekliğimi nazikçe artırmak istiyorum: Yin Yoga
• Derinlemesine dinlenmeye ihtiyacım var: Restoratif Yoga
• Çocuğum için bir aktivite arıyorum: Çocuk Yogası

Pek çok kişi zamanla farklı türleri birleştirir. Örneğin haftada bir hareketli bir Vinyasa dersi ile bir sakin Yin dersi, birbirini iyi tamamlayan bir denge oluşturabilir.

İhtiyacınıza göre hangi yoga türünü seçebileceğiniz

10. Yogaya başlarken güvenliğiniz için

ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi'ne (NCCIH) göre yoga, sağlıklı kişiler için nitelikli bir eğitmen eşliğinde doğru yapıldığında genellikle güvenli kabul edilir. Yine de şu noktalara dikkat etmekte fayda var:

• Yeni başlıyorsanız baş duruşu, omuz duruşu ve lotus gibi ileri seviye pozisyonlardan kaçının.
• Diz, kalça ya da bel sorunlarınız, yüksek tansiyonunuz, denge probleminiz ya da glokomunuz varsa, hem hekiminizle hem de eğitmeninizle konuşun.
• Hamileyseniz yogaya başlamadan önce hekiminizden onay alın.
• Yogayı, sağlık sorunlarınız için hekime başvurmayı ertelemenin bir yolu olarak kullanmayın.

Sıkça sorulan sorular

Yoga yapmak için esnek olmam gerekir mi?

Hayır. Esneklik yoganın ön koşulu değil, zamanla gelişebilen bir sonucudur. İyi bir eğitmen duruşları seviyenize göre uyarlar.

Haftada kaç kez yoga yapmalıyım?

Başlangıç için haftada bir ya da iki ders yeterli olabilir. Önemli olan sıklıktan çok düzenliliktir.

Evde kendi başıma başlayabilir miyim?

Basit pratikleri evde de yapabilirsiniz. Ancak ilk derslerinizi bir eğitmenle yapmanız, duruşları doğru öğrenmenize ve sakatlanma riskini azaltmanıza yardımcı olur. Evde pratik için evde yoga köşesi rehberimize göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

• National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). "Yoga: Effectiveness and Safety."