iletişimin ahengi

iletişim teorisiyle meşhur gregory bateson, ilişkilerdeki sorunların çoğunun çifte bağ (double bind) dediği bir iletişim tuzağından kaynaklandığını söyler. birine aynı anda iki farklı mesaj gönderdiğinizde –örneğin "beni yalnız bırak" derken gözlerinizle gitmedediğinizde– karşınızdakinin nereye tutunacağını bilemediği bir boşluk yaratıyorsunuz. bu hem sizin hem de onun için ilişkideki ahengi bozan ve iletişimi yıpratan bir şeydir.ve çok da sık yapılan bir şeydir. mesela eşlerden biri diğerine, “duygularını benimle daha çok paylaşmanı istiyorum” mesajı verir, ancak duygularını açığa vuran eşin söylediklerini küçümser veya önemsizleştirir. bu durumda eşlerden diğeri, duygularını paylaşsa eleştirileceğini, paylaşmasa da uzak durduğu için suçlanacağını hisseder. ya da iş yerinde müdürünüz "yaratıcı ol, risk al, yeni fikirlerle gel" der ancak çalışan yeni bir öneri sunduğunda "bu hiç şirket politikamıza uygun değil, böyle şeyler yapmayalım" diyerek eleştirir. hem risk almak hem de yöneticiye uygun davranmak arasında sıkışır, hevesiniz kursağınızda kalır ve sonunda inisiyatif kullanmaktan tamamen vazgeçersiniz. hatta anne bile çocuğuna güçlü ve bağımsız ol mesajı verir çocuk kendinden biraz ayrıldığında terkedilmiş hissederek çocuğa kendisini suçlu hissettirmenin yolunu bulur. çocuk, bağımsız kalmaya çalışsa da suçluluk duygusuyla kendini sürekli bir yakınlık beklentisinin ağırlığı altında bulur.çözüm, bu paradoksları fark edip onları dile dökmekten geçer. biran oyundan çıkıp, bir durup nefes alarak, belki şöyle bir şey söyleyebilirsiniz mesela: “şu anda ne söylediğini ve ne hissettirdiğini anlamakta gerçekten zorlanıyorum. bana ne istediğini açıklar mısın?” bu, her şeyi sihirli bir değnekle çözmez belki ama iki insan arasındaki mesafeyi inanın azaltır.nitekim ilişki dediğiniz, bir denge arayışıdır. kusursuz bir ahenk değil, iki insanın birbirinin çatışmalarını taşıyabilmesiyle anlam kazanır. yoksa didişir durursunuz. ve bu taşıma kabiliyeti, kendi çelişkilerinizi fark etmekle başlar. sessizlik ya da yanlış anlaşılma değil, her zaman diyalog bir kapı aralar.