
Feray Tarımtay








Feray Tarımtay







Egitim Bilgisi
- Doktora: Sağlık Bilimleri Üniversitesi - Psikoloji (Klinik)Onaylandı
- Yüksek lisans: Bahçeşehir Üniversitesi - Psikoloji (Klinik)Onaylandı
- Lisans: Bahçeşehir Üniversitesi - PsikolojiOnaylandı
Çalışma Alanları
Çalışma Yaklaşımı
Seans Ücreti
Blog Yazıları

Sosyal Gelişimin Temel Taşı: Çocuklarda Doğru Arkadaş Seçimi Neden Önemli?
Çocukluk dönemi, bir bireyin dünyayı keşfettiği ve kendi kimliğini inşa etmeye başladığı en kritik süreçtir. Bu inşa sürecinde aileden sonraki en büyük paydaş ise şüphesiz "arkadaşlardır". Arkadaşlık, bir çocuk için sadece oyun oynamak demek değildir; aslında empati kurmayı, çatışmaları yönetmeyi, paylaşmayı ve aidiyet hissini deneyimlediği bir sosyal laboratuvardır. Bu yazımızda, çocuğunuzun seçtiği arkadaşların onun psikolojik gelişimi üzerindeki derin etkilerini incelerken, bir ebeveyn olarak bu süreci nasıl destekleyici ve sağlıklı bir şekilde takip edebileceğinizi ele alacağız.Arkadaşlık: Çocuğun İlk Sosyal Deney Alanıimage.png 486.73 KBBir çocuk akranlarıyla vakit geçirmeye başladığında, evdeki korunaklı alanından çıkıp toplumsal kuralların ilk provasını yapmaya başlar. Arkadaş seçimi, çocuğun kendi ilgi alanlarını, değerlerini ve sınırlarını keşfetmesine yardımcı olur. Psikolojik açıdan bakıldığında, sağlıklı arkadaşlıklar kuran çocukların duygusal zekalarının daha yüksek olduğu ve stresle başa çıkma konusunda daha dayanıklı hale geldikleri görülmektedir. Akran grubu içinde kabul görmek, çocuğa "ben de bu dünyanın bir parçasıyım" hissini verir ve bu his sosyal gelişimin temelini oluşturur.Doğru Arkadaş Seçimi Özgüveni Nasıl Besler?image.png 411.81 KBÇocuğun kendisini olduğu gibi kabul eden, benzer ilgi alanlarına sahip ve destekleyici arkadaşlara sahip olması, özgüven gelişimini doğrudan etkiler. Olumlu bir akran grubu, çocuğun yeteneklerini sergilemesi için güvenli bir alan yaratır. Tersine, dışlayıcı, manipülatif veya baskıcı arkadaşlıklar çocuğun kendisini yetersiz ve değersiz hissetmesine yol açabilir. Bu noktada arkadaş seçimi, sadece kiminle oynadığıyla değil, çocuğun aynaya baktığında kendisini nasıl gördüğüyle de ilgilidir.Ebeveynler İçin Rehberlik: Müdahale mi, Gözlem mi?image.png 401.07 KBEbeveyn olarak çocuğunuzun arkadaş çevresinden endişe duyduğunuz anlar olabilir. Ancak burada kilit nokta "yasaklamak" değil, "rehberlik etmek" ve "model olmaktır". Çocuğunuza hangi davranışların sağlıklı olduğunu (örneğin; paylaşmak, saygı duymak, dürüstlük, hayır diyebilmek) ev içinde aşılayarak, onun bu değerlere uygun arkadaşlar seçmesini doğal bir süreç haline getirebilirsiniz. Unutmayın, seçimlerine saygı duyulan bir çocuk, kendi sınırlarını çizmeyi ve sağlıklı ilişkileri ayırt etmeyi daha kolay öğrenir.Zorlu Durumlarda Profesyonel Psikolojik Desteğin Rolüimage.png 379.01 KBBazı durumlarda, çocuğunuzun arkadaş dinamiklerini anlamak, akran zorbalığı gibi süreçleri yönetmek veya çocuğunuzun sürekli olarak ona zarar veren ilişkiler içine girmesini gözlemlemek ebeveynler için yıpratıcı olabilir. İşte bu noktada profesyonel bir psikolojik destek almak hem çocuk hem de aile için dönüştürücü bir güç olabilir. Bir uzman, çocuğun sosyal kaygılarını, özgüven eksikliğini veya gruba ait olma ihtiyacının altında yatan nedenleri derinlemesine analiz edebilir. Ebeveynlere ise çocuklarıyla bu hassas konularda nasıl sağlıklı iletişim kuracakları, sınırlar çizme konusunda nasıl destek olacakları ve onları çatışma alanlarında nasıl güçlendirecekleri konusunda somut araçlar sunar. Psikolojik destek, bu sürecin bir krizden ziyade, bir büyüme ve öğrenme deneyimine dönüşmesine katkı sağlar.

Aynadaki Dost: Yaş Alırken Beden Algısı ve Öz Şefkat
Hayat, durmaksızın akan bir nehir ve bu akışın en somut kanıtlarını kendi bedenimizde taşıyoruz. Yaşlanmak, kaçınılmaz ve aslında son derece doğal bir süreç olsa da, aynaya baktığımızda gördüğümüz değişimlerle barışmak her zaman kolay olmuyor. Bu yazımızda, toplumun dayattığı "kusursuz gençlik" algısının ötesine geçerek, yaş alan bedenimizi nasıl kucaklayabileceğimizi, beden algımızı nasıl sağlıklı bir zemine oturtabileceğimizi ve bu süreçte öz şefkatin neden en büyük müttefikimiz olduğunu inceleyeceğiz. Amacımız, değişimi bir kayıp olarak değil, yaşam tecrübesinin bedene nakşedilmiş değerli izleri olarak görmenize destek olmak.Gençlik Takıntısı ve Toplumsal Baskıimage.png 381.6 KBModern dünya, maalesef gençliği ve pürüzsüzlüğü "güzellik" ile eşdeğer tutan yoğun bir bombardıman altında. Reklamlar, filmler ve sosyal medya, yaşlanmanın doğal belirtilerini (kırışıklıklar, beyaz saçlar, değişen hatlar) gizlenmesi gereken kusurlar gibi sunuyor. Bu durum, bireylerde "yetersizlik" hissi uyandırıyor ve kendi bedenine yabancılaşmaya yol açıyor. Beden algısı, dışarıdan gelen bu yargılarla şekillendiğinde, yaşlanma süreci bir olgunlaşma değil, bir savaş alanına dönüşüyor. Oysa güzellik, tek bir yaşa veya kalıba sığdırılamayacak kadar geniştir.Bedenin Hikayesi: Değişimi Takdir Etmekimage.png 437.54 KBBedenimiz, yaşadığımız hayatın bir haritasıdır. Her kırışıklık bir gülümsemenin veya bir endişenin, her çizgi bir tecrübenin izidir. Yaş alan bedeni sadece estetik kaygılarla yargılamak, onun işlevselliğine ve dayanıklılığına haksızlık etmektir. Bu beden bizi bugüne taşıdı, sevdiklerimize sarılmamızı sağladı, dünyayı keşfettirdi. Beden algısını iyileştirmenin ilk adımı, onu bir "nesne" olarak değil, yaşamımızı sürdürmemizi sağlayan mucizevi bir "ev" olarak görmekten geçer. Değişimi bir düşman gibi değil, hayatın doğal ritmi olarak kabul etmek ruhsal huzurun anahtarıdır.Öz Şefkat ve Sağlıklı Alışkanlıklarla Rutin Oluşturmakimage.png 434.36 KBKendi bedenimize karşı acımasız eleştiriler yapmak yerine, bir dosta gösterdiğimiz şefkati kendimize göstermeliyiz. Öz bakımın bir lüks değil, gereklilik olduğunu kabul etmek bu sürecin temelidir. Yaşlanma sürecinde beden algısını güçlendirmek için zihinsel ve fiziksel rutinler oluşturmak çok değerlidir. Bedeni cezalandırmak için değil, onu kutlamak ve güçlendirmek için hareket edin (yürüyüş, yoga vb.). Bedene ihtiyaç duyduğu enerjiyi ve besini sevgiyle verin. Zihinsel farkındalık (mindfulness) çalışmaları ile bedensel duyumlara odaklanın ve yargılamadan mevcudiyeti deneyimleyin.Yeni Bir Bakış Açısı ve Psikolojik Desteğin Rolüimage.png 335.24 KBYaşlanmak, bir son değil; hayatın yeni, daha bilge ve deneyimli bir evresine geçiştir. Beden algısı, aynadaki görüntüden ibaret değildir; o görüntüyü nasıl yorumladığınızla ilgilidir. Bu süreçte zorlanmak son derece doğaldır ve bazen öz şefkat pratiğini tek başına sürdürmek güç olabilir. Tam da bu noktada, profesyonel bir psikolojik destek almak mucizevi etkiler yaratabilir. Bir terapist, beden algısı sorunlarının temelinde yatan toplumsal ve kişisel dinamikleri anlamanıza, kökleşmiş olumsuz inançları sağlıklı olanlarla değiştirmenize ve en önemlisi, "psikolojik dayanıklılığınızı" artırmanıza yardımcı olur. Duygusal dengeyi yeniden kazanmak, sosyal izolasyon hissini kırmak ve yaşlanma sürecini bir kayıp değil, bir olgunlaşma tecrübesi olarak yeniden tanımlamak için profesyonel destek, kendinize verebileceğiniz en değerli hediyelerden biridir. Kendinize daha yumuşak, daha anlayışlı ve daha minnettar bir gözle bakmayı seçebilirsiniz. Bedeninizle barıştığınızda, hayatın her anının tadını çıkarmak çok daha kolaylaşır.

Akran Zorbalığı: Çocuğunuzun Zorba veya Mağdur Olduğunu Nasıl Anlarsınız?
Okul yılları sadece derslerden ibaret değildir; sosyal ilişkilerin, dostlukların ve maalesef bazen de çatışmaların en yoğun yaşandığı dönemdir. Akran zorbalığı, günümüzde çocukların ruhsal gelişimini derinden etkileyen, sessizce büyüyen bir sorun haline geldi. Bu yazıda, çocuğunuzun bu döngünün neresinde olduğunu —ister sessizce acı çeken bir mağdur, ister gücünü yanlış kullanan bir zorba— nasıl anlayabileceğinizi, hangi davranış değişikliklerine dikkat etmeniz gerektiğini ve bu süreci sağlıklı bir şekilde nasıl yönetebileceğinizi özetliyoruz. Amacımız, hem sizin hem de çocuğunuzun bu zorlu süreci güvenle ve sevgiyle aşmasını sağlamak.Sessiz İpucu: Çocuğunuz Mağdur Olabilir mi?image.png 402.19 KBBir çocuk zorbalığa uğradığında bunu her zaman kelimelerle ifade etmez. Eğer çocuğunuz son zamanlarda aşağıdaki belirtileri gösteriyorsa bir "mağduriyet" söz konusu olabilir:Okul Reddi: Aniden ortaya çıkan okul korkusu veya okula gitmek istememe hali.Fiziksel Şikayetler: Sabahları artan karın ağrısı veya mide bulantısı gibi psikosomatik belirtiler.Eşyalarda Zarar: Okuldan yırtılmış kitaplarla, kayıp kalemlerle veya zarar görmüş kıyafetlerle dönmek.Sosyal Geri Çekilme: Eskiden keyif aldığı aktivitelerden uzaklaşma ve arkadaşları hakkında konuşmayı bırakma.Onlara "Günün nasıl geçti?" yerine "Bugün okulda seni huzursuz eden bir an oldu mu?" gibi yargılamayan sorular sormak, aranızdaki güven köprüsünü güçlendirecektir.Madalyonun Diğer Yüzü: Çocuğunuz Zorba Olabilir mi?image.png 372.56 KBBunu kabul etmek bir ebeveyn için çok zor olabilir, ancak çocuğunuzun zorba davranışlar sergilemesi onun "kötü" bir çocuk olduğu anlamına gelmez; genellikle bu, duygusal bir imdat çağrısıdır. Şu işaretlere dikkat edilmelidir:Aşırı Kontrol İsteği: Arkadaş grubunda her zaman kendi dediğinin olmasını isteme ve baskı kurma.Empati Eksikliği: Başka çocukların üzüntüsüne karşı duyarsız kalma veya onlarla dalga geçme.Sorumluluktan Kaçma: Hatalı olduğunda bile suçu sürekli başkalarına atma eğilimi.Zorba davranışlar gösteren çocuklar, aslında duygularını yönetmeyi ve sağlıklı sınırlar çizmeyi henüz öğrenememiş çocuklardır.Çözüm Yolu: İletişim ve Güvenimage.png 387.91 KBZorbalık ister mağduriyet ister zorbalık tarafında olsun, çözüm her zaman açık iletişimden geçer. Çocuğunuza, ne olursa olsun onun yanında olduğunuzu hissettirin. Okulla iş birliği yapmak ve çocuğunuzun sosyal becerilerini geliştirecek aktivitelere yönlendirmek bu süreci yönetmenin en sağlıklı yollarıdır.İyileşme Sürecinde Uzman Desteğinin Rolüimage.png 389.47 KBAkran zorbalığı, sadece okul sınırları içinde kalan bir sorun değil, çocuğun gelecekteki yetişkinlik ilişkilerini şekillendiren derin bir deneyimdir. Bu noktada psikolojik destek almak, hem mağdur hem de zorba çocuk için hayati bir önem taşır. Bir uzman eşliğinde yapılan görüşmeler, mağdur çocuğun zedelenen özsaygısını yeniden inşa etmesine ve "hayır" diyebilme becerisi kazanmasına yardımcı olur. Zorba davranış sergileyen çocuk için ise terapi; öfke kontrolü, empati geliştirme ve duygularını sağlıklı yollarla ifade etme kapısını açar. Profesyonel destek, bu travmatik döngünün çocuğun karakterine yerleşmesini engelleyerek, onun çok daha sağlıklı ve mutlu bir birey olarak büyümesini sağlar.

Evlilikte Finansal Psikoloji: Para Konuşmak Neden Bu Kadar Zor?
Eşinizle hayatınızı, hayallerinizi ve evinizi paylaşıyorsunuz; peki ya banka hesaplarınızdaki gerçekleri? Evlilikte para konusu, genellikle "odadaki görünmez fil" gibidir; herkes varlığını bilir ama kimse doğrudan üzerine konuşmak istemez. "Para mevzusu" açıldığında midenize kramplar giriyorsa veya konu bir anda savunma mekanizmalarının devreye girdiği bir tartışmaya dönüşüyorsa, yalnız değilsiniz. Bu yazıda, evlilikte paranın neden sadece matematiksel bir hesap olmadığını, bu konuyu konuşmanın derin psikolojik köklerini ve Planda ile bu süreci nasıl sağlıklı bir iş birliğine dönüştürebileceğinizi keşfedeceğiz.Para Sadece Kağıt Değildir: Altında Yatan Duygusal Yüklerimage.png 411.78 KBNeden partnerimizle basit bir market harcaması hakkında konuşurken bile geriliyoruz? Çünkü para, bizim için sadece bir değişim aracı değildir; ona yüklediğimiz anlamlar çok daha derindir.Para; güven, özgürlük, güç ve hatta sevgi ile eş anlamlı olabilir. Çocukluğunuzda paranın evde nasıl konuşulduğu, ailenizin harcama alışkanlıkları ve geçmişte yaşadığınız maddi zorluklar, bugünkü "para karakterinizi" şekillendirir. Örneğin:Biriniz için para biriktirmek "güvende hissetmek" anlamına gelirken;Diğeriniz için harcamak "hayatın tadını çıkarmak" olabilir.Bu farklı "para senaryoları" çatıştığında, aslında rakamları değil, birbirinizin güvenlik algısını veya hayata bakış açısını tartışıyorsunuzdur. Bu psikolojik arka planı anlamak, suçlamayı bırakıp birbirinizi anlamaya başlamanın ilk adımıdır.Sessizliğin Bedeli: Konuşulmayanların İlişkiye Etkisiimage.png 324.81 KBFinansal konularda sessiz kalmak veya konuyu sürekli "huzur bozulmasın" diye ertelemek, kısa vadede bir çözüm gibi görünse de uzun vadede ilişkinin temellerini aşındırır.Konuşulmayan borçlar, gizli harcamalar veya ortak hedeflerin belirsizliği, zamanla devasa bir güvensizlik duvarına dönüşür. Bir taraf sürekli "kısıtlayan ebeveyn", diğer taraf ise "sorumsuz çocuk" rolüne bürünebilir. Bu dinamik, romantizmi öldürür ve yerini içten içe biriken bir kızgınlığa bırakır. Şeffaflık eksikliği, sadece cüzdanınızı değil, duygusal bağınızı da iflas ettirebilir. Unutmayın, finansal sorunlar boşanmaların önde gelen nedenlerinden biridir; ancak asıl sorun genellikle paranın miktarı değil, paranın yönetimi konusundaki iletişimsizliktir.Zor Konuşmayı Başlatmak: Sağlıklı Finansal İletişim İçin 5 Adımimage.png 377.72 KBPeki, bu döngüyü nasıl kıracağız? Parayı bir savaş alanı olmaktan çıkarıp ortak bir zemin haline getirmek için şu destekleyici adımları izleyebilirsiniz:Doğru Zamanı Randevulaşarak Belirleyin: Yorgunken veya gergin bir anınızda bütçe konuşmayın. "Geleceğimiz için finansal durumumuza bir göz atalım mı? Ne zaman müsait olursun?" diyerek bir "para randevusu" oluşturun."Sen" Değil, "Biz" Dilini Kullanın: "Sen çok harcıyorsun" yerine, "Bütçemizi dengede tutmak beni daha huzurlu hissettiriyor, sence nasıl bir yol izleyebiliriz?" gibi kapsayıcı cümleler kurun.Önce Dinleyin, Sonra Anlatın: Partnerinizin para ile ilgili korkularını yargılamadan dinleyin. Onun geçmişten getirdiği "para hikayesini" anlamaya çalışın.Ortak Hayaller Kurun: Sadece faturaları değil, tatilleri ve gelecek planlarını da konuşun. Para yönetimini sıkıcı bir görevden, ortak bir hedef yolculuğuna dönüştürün.Planlama ile Netlik Kazanın: Duyguların rakamları karıştırmasına izin vermeyin. Gelir-gider dengesini şeffaf bir şekilde görmek ve hedeflerinize sadık kalmak için dijital araçlardan destek alın.Unutmayın: Finansal uyum bir gecede oluşmaz; bu bir yolculuktur. Birbirinize karşı dürüst ve şefkatli olduğunuzda, aşamayacağınız hiçbir engel yoktur.Sonuç: Ortak Bir Gelecek İnşa Etmekimage.png 370.23 KBEvlilikte finansal huzur, her iki tarafın da kendini güvende ve değerli hissettiği bir denge kurmakla başlar. Parayı ilişkinizdeki bir tehdit değil, hayallerinizi gerçekleştirmek için kullandığınız bir araç olarak görmeye başladığınızda, yükünüzün hafiflediğini fark edeceksiniz.

Oyunla Gelen Özgüven: Çocuğunuzun Sosyal Kaygısını Yenmesi İçin En Etkili Yöntemler
Güçlü Bir Başlangıç İçin İlk AdımEğer çocuğunuzun yeni bir ortama girerken gerildiğini, arkadaşlarıyla konuşmakta zorlandığını veya utangaçlık nedeniyle potansiyelini göstermekte çekindiğini fark ediyorsanız, yalnız değilsiniz. Sosyal kaygı, çocukların gelişim dönemlerinde sıkça karşılaştığı, ancak doğru yaklaşımlarla güçlü sosyal becerilere dönüştürülebilen bir durumdur. Bu yazımızda, çocuğunuzun "yapamam" dediği anları "yapabilirim" özgüvenine çevirmesini sağlayacak, samimi, destekleyici ve en önemlisi oyun temelli yöntemleri adım adım inceleyeceğiz. Unutmayın, hedefimiz çocuğunuzun kaygısını tamamen yok etmek değil, o kaygıya rağmen eyleme geçme cesaretini ve etkili iletişim kurma yeteneğini inşa etmektir. Hazır mısınız? Başlayalım!1. Sosyal Kaygıyı Anlamak: Kaygı Bir Düşman Değil, Bir Sinyaldirimage.png 328.56 KBÇocuğunuzun yaşadığı sosyal kaygıyı bir zayıflık olarak görmekten vazgeçelim. Kaygı, aslında beynin "Burası bana güvende hissettirmiyor" veya "Yeterince hazırlıklı değilim" sinyalidir.● Çocuğunuzu Etiketlemeyin: "Utangaç" veya "asosyal" gibi etiketler kullanmak yerine, "Bazen yeni insanlarla konuşmakta zorlanıyorsun, biliyorum" gibi daha destekleyici ifadeler kullanın.● Fiziksel Belirtileri Tanıyın: Karın ağrısı, mide bulantısı, hızlı nefes alma gibi belirtilerin sosyal kaygının göstergesi olduğunu çocuğunuza öğretin. Böylece hislerini daha iyi tanımlayabilir.● Duygusunu Onaylayın: "Biliyorum, şu an endişelisin ve bu çok doğal," diyerek duygusunu küçümsemeden kabul ettiğinizi gösterin. Onaylanmak, ilk rahatlama adımıdır.2. Güvenli Alan Çalışmaları: Rol Yapma ve Oyunun Gücüimage.png 360.91 KBSosyal beceriler bir kas gibidir ve en iyi şekilde güvenli bir ortamda, yani evde pratik yaparak gelişirler. Oyun, kaygıyı azaltan ve öğrenmeyi hızlandıran en doğal araçtır.● Rol Yapma Senaryoları: Evde bir tiyatro kurun! "Yeni bir arkadaşla tanışma," "Öğretmenden yardım isteme," veya "Bir oyuna katılmak için izin isteme" gibi senaryoları canlandırın. Siz anne/baba olarak farklı rollere girin.● "Hata Yapma Partisi": Mükemmeliyetçilik kaygıyı artırır. Bilerek küçük "sosyal hatalar" yapın (örneğin, ismini yanlış söyleyin veya bir şey dökün) ve birlikte gülün. Bu, hatanın dünyanın sonu olmadığını gösterir.● Kuklalar ve Oyuncaklar: Kuklalar veya en sevdiği oyuncaklar aracılığıyla iletişim kurma ve problem çözme becerilerini geliştirin. Bu, kaygıyı doğrudan kendisi üzerinden değil, bir aracı üzerinden yaşamasına izin verir.3. Küçük Adımlar Kuralı: Basitten Zora Doğru Tırmanış image.png 390.78 KBSosyal kaygıyı bir anda yenmesini beklemek gerçekçi değildir. Başarı merdivenini küçük, yönetilebilir adımlara bölerek ilerleyin.● "Merhaba" Görevleri: İlk hedef, sadece tanımadığı birine merhaba demesi olsun (örneğin, parkta bir güvenlik görevlisine). Başarılı olunca bu küçük adımı büyük bir coşkuyla kutlayın.● Göz Teması Oyunu: Evde yemek yerken veya konuşurken bir süre göz teması kurma alıştırmaları yapın. "5 saniye göz teması kurma challenge’ı" gibi oyunlarla durumu eğlenceli hale getirin.● Ortam Değişikliği: Başlangıçta 1 saatlik bir doğum günü partisine gitmek yerine, kısa süreli (20 dakika) ve daha az kalabalık etkinliklere katılımını sağlayın. Çocuğunuz ne zaman isterse oradan ayrılabileceğini bilmek ona kontrol hissi verir.4. Birlikte Çözüm Geliştirme: Kontrolü Ona Verin image.png 333.39 KBÇocuğunuzun kaygısıyla ilgili kararları onun yerine almak yerine, sürece onu dahil edin. Bu, problem çözme becerisini ve özgüvenini artırır.● Plan Yapma Seansı: Yeni bir sosyal etkinliğe gitmeden önce, "Eğer çok sıkılırsan ne yapabiliriz?" veya "Eğer biri sana kötü bir şey söylerse ne dersin?" gibi sorularla B planları oluşturun. Cevapları onun vermesine izin verin.● "Sakin Kalma Çantası": İçinde en sevdiği küçük bir oyuncağın, bir resim defterinin veya sakinleştirici bir kokunun olduğu bir "acil durum çantası" hazırlayın. Bu çanta, kaygısı yükseldiğinde ona yardımcı olacak somut bir araçtır.● Örnek Olun: Kendi sosyal etkileşimlerinizde (markette kasiyerle konuşmak, komşuyla sohbet etmek) açık, olumlu ve modelleyici bir dil kullanın. Çocuklar en iyi gözlemleyerek öğrenirler.Sonuç: Dönüşüm Başlıyor!Sosyal kaygıdan güçlü sosyal becerilere giden yol bir maraton değil, sevgi dolu, sabırlı ve eğlenceli adımlarla dolu bir keşif yolculuğudur. Unutmayın, bu süreçte en büyük gücü sizsiniz. Çocuğunuzun kaygısını görmezden gelmek yerine onu kucaklayarak, güvenli ortamda pratik yapma fırsatları sunarak ve ona kontrolü vererek, sessiz kelebeğinizi kendi kanatlarıyla uçmaya teşvik edebilirsiniz.Küçük ilerlemeleri bile büyük bir başarı olarak kutlayın. Çünkü her "Merhaba," her göz teması ve her yeni arkadaşlık girişimi, gelecekteki özgüvenli, sosyal bir bireyin temelini atmaktadır. Ona inanın, gerisi gelecektir!

Çocuklarda Korku ve Ebeveynlere Öneriler
Çocuklarda Korku ve Ebeveynlere ÖnerilerÇocukluk çağı gelişimsel korkular, çocukların farklı yaşlarda yaşadığı normal korkularolarak tanımlanır. Bu korkuların çocukların zihinsel ve duygusal gelişimin bir parçasıdır vegenellikle zamanla geçer. Ancak bu dönemde ebeveynin çocuğuna vereceği destekleyici tutum, çocuğun süreci yönetmesini kolaylaştırmakta ve gelişimine pozitif yönde katkı sağlamaktadır. Yaş gruplarına göre yaygın gelişimsel olarak korkular şunlardır:Bebeklik Dönemi (0-2 yaş): Ani ve yüksek seslerden korkma, yabancı kişilerden korkma veayrılık kaygısı.Erken Çocukluk Dönemi (2-4 yaş): Karanlıktan korkma, ebeveynlerden ayrılma korkusu,canavarlar, hayaletler gibi hayali varlıklardan korkma.Okul Öncesi Dönem (4-6 yaş): Fırtına, gök gürültüsü gibi doğal olaylardan korkma, tek başınauyuma korkusu, masallarda geçen kötü karakterlerden korkma.Erken Okul Dönemi (6-12 yaş): Okulda başarısız olma korkusu, arkadaşlar arasında kabulgörme, alay edilme korkusu, hırsızlar, yangınlar gibi gerçek tehlikelerden korkma. Bu korkular genellikle yaşa bağlı olarak değişir ve çocukların gelişimiyle birlikte azalır.Ancak bazı durumlarda bu korkular daha yoğun olabilir ve profesyonel destek gerekebilir. Ebeveynlerin çocuklarının gelişim düzeyini göz önüne alarak korkusunu anlaması, onlara güven vermesi ve sabırlı olması önemlidir. EBEVEYNLERE ÖNERİLER• Çocuğunuzun korkularını ciddiye alın ve onların korkularını anlamaya çalışın.Çocuğunuza korkularının normal olduğunu ve yalnız olmadıklarını söyleyebilirsiniz. Kendi çocukluk albümünüzü birlikte inceleyerek varsa o dönem yaşadıklarınızı hikayeleştirerek anlatabilirsiniz.• Çocuğunuza yanında olduğunuzu ve onu koruyacağınızı hissettirin.• Çocuğunuzun korkularını hikayeler ve oyun aracılığıyla ele alın. Korkutucu durumlarıoyunla canlandırmak, çocukların bu durumla başa çıkma becerilerini geliştirmelerineyardımcı olabilir.• Gülük rutinler, çocuklara güven duygusu verir. Özellikle yatma zamanı rutinleri, gece korkularıyla başa çıkmada yardımcı olabilir.• Çocuğunuzla korkuları hakkında konuşurken açık ve nazik olun. Onlara duygularını ifade etmeleri için alan sağlayın ve sorularını sabırla cevaplayın.• Eğer çocuğunuzun korkuları günlük yaşamını etkiliyorsa veya çok yoğun ise çocuk psikoloğundan/terapistten yardım alabilirsiniz.Çocukların gelişimsel korkularını yenmelerine yardımcı olabilecek, OYUN ÖNERİLERİ Korku ÇizimleriAmaç: Korkularını ifade etme ve anlamaMalzemeler: Kağıt, kalemler, boyalarOyun: Çocuğunuzdan korktuğu şeyi çizmesini isteyin. Daha sonra bu çizimleri birlikte tartışınve korkutucu unsurları komik ya da ilginç hale getirerek yeniden çizin. Bu, çocuğunuzunkorkularını kontrol altına almasına yardımcı olabilir. Hayali Canavarları YakalamaAmaç:Hayali varlıklardan korkmayı azaltmakMalzemeler: Büyük karton kutular, boya kalemleri, yapıştırıcı, makasOyun: Çocuğunuzla birlikte karton kutulardan "canavar tuzakları" yapın ve bu tuzakları evinbelirli yerlerine yerleştirin. Bu oyun, çocuğunuzun hayal gücünü kullanarak korkularıylayüzleşmesini sağlar. Kahraman KostümleriAmaç: Güçlü ve cesur hissetmek.Malzemeler: Eski kıyafetler, kostüm aksesuarları.Oyun: Çocuğunuzla birlikte kahraman kostümleri giyin ve korkutucu durumlarla yüzleşenhikayeler yaratın. Çocuğunuz, kendini kahraman gibi hissederek korkularını yenebilir. Rahatlama ve Nefes EgzersizleriAmaç: Kaygıyı azaltmak ve rahatlamayı sağlamak.Malzemeler: Sessiz bir alan, rahat bir yer minderi.Oyun: Çocuğunuzla birlikte nefes alma egzersizleri yapın. Derin nefes alıp vermek, çocuğunrahatlamasına ve kaygıyı azaltmasına yardımcı olabilir. Bu egzersizleri bir oyun gibi sunarakeğlenceli hale getirebilirsiniz. Örneğin, birlikte işaret parmağınızı göstererek “şimdi çiçeği kokluyorum” diyerek nefes alıp, “muma üflüyorum” diyerek nefes verebilirsiniz. Masal Anlatma ve YaratmaAmaç: Korkularla başa çıkma ve hayal gücünü kullanma.Malzemeler: Masal kitapları, kâğıt, kalem.Oyun: Çocuğunuza korkutucu bir masal anlatın ve sonunu birlikte değiştirerek mutlu bir sonabağlayın. Alternatif olarak, çocuğunuzla birlikte yeni bir hikâye yaratın ve korkutucu unsurları kahramanlık hikayelerine dönüştürün. Karanlıkla Tanışma OyunuAmaç: Karanlık korkusunu yenmek.Malzemeler: Fenerler, gece lambaları, karanlık bir oda.Oyun: Çocuğunuzla birlikte karanlık bir odaya girin ve fenerlerle farklı objeleri aydınlatın.Objelere dokunun ve ne olduklarını tahmin etmeye çalışın. Bu oyun, karanlığın korkulacak birşey olmadığını anlamalarına yardımcı olabilir. YAZAR: Başak İnal KAYNAKÇAKiel, E.J., Kalomiris, A.E. (2019). Emotional Development and Anxiety. In: LoBue, V.,Pérez-Edgar, K., Buss, K.A. (eds) Handbook of Emotional Development. Springer, Cham.https://doi.org/10.1007/978-3-030-17332-6_25Kowalchuk, A., Gonzalez, S. J., & Zoorob, R. J. (2022). Anxiety Disorders in Childrenand Adolescents. American family physician, 106(6), 657–664.Martini R, Hilt R, Marx L, et al. Best principles for integration of child psychiatry intothe pediatric health home. American Academy of Child and Adolescent Psychiatry; 2012.Accessed January 9, 2022.Vallance, A. K., & Fernandez, V. (2016). Anxiety disorders in children and adolescents:aetiology, diagnosis and treatment.

Çocukları Anlamak ve Desteklemek: Sağlıklı Sınırların Önemi
Sınırlar, davranışlarla ilgili kuralları ve beklentileri öğretmek için kullanılan bir süreci ifade eder. Sınır çizmek, çoğu ebeveyn için çocuklarıyla kurdukları ilişkide zorlandıkları alanlardan biridir. Araştırmalar; yeterli sınırların olmadığı evlerde büyüyen çocukların, daha az dürtü kontrolüne ve öz düzenlemeye sahip olduğu, daha benmerkezci ve sosyal olarak daha az yetkin oldukları ve daha düşük başarı motivasyonuna ve bilişsel performansa sahip olduklarını göstermiştir. Aynı zamanda, sağlıklı belirlenen sınırlar, çocukları hem fiziksel olarak korur hem de duygusal gelişimlerini destekler. Bu bağlamda, çocuklara kapsayıcı sınırlar çizebilmek ve çocukların bu sınırları büyüme fırsatı olarak deneyimlemelerine yardımcı olmak önemlidir. Çocuklar Neden Sınıra İhtiyaç Duyar? Kuralları anlama: Çocuklar, yaşadıkları çevrenin kurallarını kavramak ve neyin beklenildiğini anlamak isterler. Kısacası, kendilerinden ne beklenildiğini, ne kadar ileri gidebildiklerini ve ileri gittiklerinde neler olabileceğini bilmek isterler.Güvenli Keşif: Sağlıklı sınırlar, çocuklara güvenli bir şekilde çevrelerini keşfetme ve öz-düzenleme becerilerini geliştirme imkanı tanır.Gelişim Dönemlerine Göre SınırlarSınırlar çocukların gelişim dönemlerine uygun olarak ifade edilmelidir.Bebekler için (1-2 yaş):● Dikkatleri dağıtmak ve ortamı değiştirmek gibi yöntemlerle sınırlar belirlenebilir.İlk Çocukluk Dönemi (3-6 yaş):● Sözsüz işaretler ve kısa cümlelerle, hayal gücü ve mizah araçları kullanılabilir.Okul Çağındaki Çocuklar için (7-11):● Kurallar, beklentiler ve sonuçlar sözlü olarak açıklanabilir. Sınırlar konusunda anlaşmanın mümkün olduğunca önceden yapılması önemlidir.Ergenlik Çağındaki Çocuklar için (12-18 yaş):● Sınırlar makul, açık, tutarlı olmalı ve çocuğunuzla birlikte saygı içerisinde belirlenmelidir. Sağlıklı Sınırlar Nasıl Belirlenir?Burada en önemli olan noktalardan biri sınırların rutine dönmesidir. Sınırlar rutine döndükçe ve uygulandıkça, çocuklar sınırları zaman içerisinde öğrenir ve içselleştirir. Duyguları Kabul Edin: Çocukların hissettiği duyguları fark edin ve onları ifade edin. Davranış yerine duygulara odaklanın.● "X duygunu görüyorum, anlıyorum." şeklinde cümleler empati kurulması anlamında önemli ifadelerdir.Sınırlar Üzerine Konuşun: Sınırların net, anlaşılır ve tutarlı olması önemlidir. Durumun özelinde bir sınır olduğundan emin olunmalıdır. Duruma özel olan sınır cümlelerinde, genel bir ifade kullanılmalı ve herkes için geçerli olduğu net bir şekilde söylenmelidir.● "Şu an ödevlerini yapma zamanı, henüz televizyon izleme zamanı değil."Kabul Edilebilir Alternatifler Sunun: Çocuklar duygusuyla baş etmekte zorlandığı anlarda net ve anlamlı öneriler sunulması çocuğun zorlayıcı duyguyla baş etmesini kolaylaştıracaktır.● "Ama istersen televizyonu ödevlerine ara verdikten sonra 10 dakika ya da ödevlerini bitirdikten sonra izleyebilirsin."Kabul Etmezse Ne Yapmalı?Diyalogu Sürdürün: Reddedilen seçeneklerin nedenleri hakkında konuşmaya devam edilebilir ve yeni alternatifler sunulabilir.Son olarak, çocuklarla sağlıklı sınırlar belirlemek ve bu sınırları içselleştirmelerine yardımcı olmak, onların duygusal gelişimlerini desteklerken aynı zamanda sorumluluk almayı da öğretir. Ebeveynlerin çocuklarını anlamak, duygularını kabul etmek ve sağlıklı sınırlar koymak, onların güvenli bir ortamda büyümelerine katkı sağlar. Bu süreç, çocukların duygusal zekalarını güçlendirir ve onları başarılı ve dengeli bireyler haline getirme yolunda önemli bir adım olarak karşımıza çıkar. Yazar: Psikolog Elif Cilmeli